BOTASHQIPTAREFORUM

Would you like to react to this message? Create an account in a few clicks or log in to continue.

    Shekspiri nuk ka ekzistuar kurrė

    LePuRuShJa
    LePuRuShJa
    ♫ Stafi Administrues ♫
    ♫ Stafi Administrues ♫


    <b>Shteti</b> Shteti : Europė
    <b>Gjinia</b> Gjinia : Female
    <b>Antarėsimi</b> Antarėsimi : 11/09/2007
    <b>Nr i postimeve</b> Nr i postimeve : 122965
    <b>Pikėt</b> Pikėt : 260987
    <b>Votat</b> Votat : 311
    <b>Titulli Preferuar</b> Titulli Preferuar : E pėrse mos tė tė Dua?! - Kur diēka e vogėl nga Ti, sjell Ndjenja tė pafundme tek Unė!

    Buzqeshje Shekspiri nuk ka ekzistuar kurrė

    Mesazh nga LePuRuShJa 16/2/2011, 01:50

    Shekspiri nuk ka ekzistuar kurrė Images

    Dyshimi kryesor janė provat e pakta tė ekzistencės qė ka lėnė pas vetes dramaturgu anglez. Ashtu si autopsitė e trupave tė alienėve dhe pranisė sė njė qitėsi tė dytė nė vrasjen e Presidentit amerikan Kenedi

    Skeptikėt nisėn ta vinin nė dyshim identitetin e vėrtetė tė gjeniut nė fund tė shekullit XIX. Qė atėherė, teoria e ekzistencės sė njė autori tjetėr ka fituar legjitimitet falė kėmbėnguljes sė disa studiuesve dhe historianėve. Tani, thuajse 300 personalitete kanė kėrkuar publikisht qė teoria e tyre tė merret seriozisht nė konsideratė.

    Mė 10 shtator, aktori shekspirian Derek Xhekobi dhe ish-drejtori artistik i “Shakespeare‘s Globe Theatre”, Mark Rilans, shpallėn publikisht “deklaratėn e dyshimit tė arsyeshėm”.

    I pėrpiluar nga “Koalicioni i autorėsisė sė Shekspirit” (njė fondacion dedikuar tėrheqjes sė vėmendjes sė publikut mbi identitetin e vėrtetė tė gjeniut tė dramės), dokumenti i kėrkon botės akademike tė pranojė se “ka mjaft hapėsirė pėr tė pasur dyshime mbi identitetin e Shekspirit” dhe qė kėtij problemi t‘i jepet rėndėsia e duhur nga ana e studiuesve.

    Bashkė me firmat e Xhakobit dhe Rilensit gjenden ato tė Ēarls Ēamplin, ish-redaktori pėr artin i sė pėrditshmes amerikane “L. A. Times”; Majkėll Delahoid, profesor nė Universitetin e Uashingtonit dhe Robin Foks, profesor i teorisė shoqėrore nė Universitetin Rutxhers tė Nju-Xhersit. Por edhe disa emra mė tė famshėm, si Mark Tuein, Ēarls Dikens dhe Orson Uells, gjenden nė listėn njerėzve qė besonin se nėn firmėn e Shekspirit fshihej dikush tjetėr.

    Nė zemėr tė debatit qėndron fakti se, pėr njė njeri aq tė aftė me penėn, e qė e kaloi jetėn duke shkruar, Shekspiri ka lėnė prapa shumė pak prova tė ekzistencės sė tij. Pjesa mė e madhe e studiuesve bien dakord se ekzistojnė mjaftueshėm prova pėr tė vėrtetuar se Uilliam Shekspir lindi nė Stratford mbi Avon, u bė aktor dhe u kthye nė qytetin e lindjes deri kur vdiq nė vitin 1616.

    Por udhėt e mbėshtetėsve tė secilės teori ndahen pikėrisht kėtu.
    Stratfordianėt, siē njihen, besojnė se Uilliam Shekspir ėshtė i njėjti individ qė shkroi atė, qė mė pas do tė vlerėsohej si vepra mė e madhe letrare nė historinė Britanike.

    Antistratfordianėt thonė se nuk ekziston asnjė e dhėnė bindėse pėr tė lidhur Shekspirin me dramat, poemat dhe punėt e tjera qė i atribuohen atij. Dhe kėshtu nis loja e polemikave.
    Stratfordianėt vėrejnė se emri i Shekspirit ėshtė shtypur nė faqet e shumė dramave tė publikuara gjatė kohės qė ishte gjallė.

    Antistratfordianėt nėnvizojnė se askush nuk e ka idenė as si e shkruante Shekspiri emrin e vet: gjenden vetėm gjashtė firma tė hedhura me shpejtėsi nga dora e tij, tė cilat mund tė lexohen nė mėnyra tė ndryshme. Stratfordianėt thonė se disa bashkėkohės e zėnė nė gojė Shekspirin nė veprat e tyre; pala tjetėr kėmbėngul, se i referohen vetėm si aktor, pa e pėrmendur kurrė si autor.

    Pastaj, ekziston njė dallim i qartė mes jetės sė Uilliam Shekspir dhe jetėve pėr tė cilat shkroi nė veprat e tij. Antistratfordianėt dalin me tezėn se vepra e tij karakterizohet nga njohja e shkėlqyer e literaturės botėrore, e gjuhės, e jetės aristokratike dhe udhėtimeve jashtė vendit – gjėra qė duhej tė ishin krejt tė huaja pėr aktorin e njė qyteti tė vogėl pa shkollim universitar.

    Siē shkruhet nė Deklaratė, “studiuesit nuk kanė asnjė ide pėr mėnyrėn si ai e krijoi atė bagazh tė thellė e tė detajuar njohurish qė tregohet mė sė miri nė vepėr”. Ėshtė kjo arsyeja pėr tė cilėn pėr tė gjetur Shekspirin e vėrtetė kėta studiues i hedhin sytė tek aristokratėt dhe njerėzit qė kishin luksin pėr tė udhėtuar nėpėr botė. Eseisti Frensis Bekon, poeti dhe dramaturgu Kristofer Marlou, aristokrati Eduard de Ver: janė kėta kandidatėt mė tė mundshėm.

    Por pala tjetėr e hedh poshtė me forcė kėtė snobizėm, duke thėnė se edhe njė formim mė se normal do tė kish mjaftuar qė Uilliami tė arrinte tė shkruante veprat e famshme. Dhe kėtė stratfordianėt kėrkojnė ta argumentojnė, duke ngulmuar te fakti qė shumica e dramave tė Shekspirit janė adoptuar nga vepra mė tė hershme. Sipas tyre, Uilliami u mbėshtet tek autorė tė tjerė pėr tė kompensuar atė qė nuk kishte marrė nė universitet apo pėrvojat e munguara tė udhėtimeve.

    Ata argumentojnė se Shekspiri nė vepra ėshtė mbėshtetur shumė edhe te pėrvojat personale”, thotė Xhonatan Beit, njė ndėr emrat kryesorė tė stratfordianėve. “Por njė imazh i tillė – ku shkrimtari fut shumė nga vetja nė vepėr – i autorėve ėshtė shumė i vonshėm, njė ide shumė romantike nė literaturė. Nė kohėn kur Shekspiri shkroi punėt e tij, nuk veprohej kėshtu”.

    Por pak rėndėsi ka fakti nėse kėto kryevepra tė letėrsisė botėrore i shkroi Shekspiri, De Veri apo Frensis Bekon – ēfarė do ndryshojė nė rėndėsinė e tyre nė rast se mėsohet qė autori ka pėrdorur emėr tė rremė. Pėrse gjithė kjo zhurmė? Qė tė dyja palėt i mėshojnė idesė se zbulimi i identitetit tė njeriut qė qėndron pas “Hamletit” e “Mbretit Lir” ėshtė thelbėsor pėr kuptimin e veprave.
    “Interpretimi qė i bėjmė veprave tė Shekspirit do tė ishte krejt i ndryshėm nė rast se do dinim me saktėsi kush i shkroi”, thotė Bill Ribinshtein, profesor historie nė Universitetin e Uellsit, njėherėsh edhe kėshilltar akademik nė fondacionin “Koalicioni i autorėsisė sė Shekspirit”. “Nė rast se ka qenė i pėrfshirė thellėsisht nė politikė, pėr shembull, ēdo rresht i secilės vepėr do tė kishte motivime tė tjera”, shton profesori.

    Me anė tė “Deklaratės sė dyshimit tė arsyeshėm”, firmėtarėt e koalicionit nuk duan tė thonė se dinė kush i ka shkruar punėt e Shekspirit, por qė kjo pikėpyetje “tė vlerėsohet me rėndėsinė e duhur nga qarqet akademike, si njė ēėshtje sė cilės i duhen kushtuar studime e thellime”.

    Me kėtė shpresė, Uilliam Lihi, kreu i katedrės sė anglishtes nė Universitetin Brunel, pėr herė tė parė do tė pėrfshijė nė kurset e tij edhe leksione mbi autorėsinė e Shekspirit. “Studimet mbi Shekspirin merren me veprėn e tij, duke e trajtuar nga shumė kėndvėshtrime – feminist, postkolonialist, historik, – thotė ai. – Mendoj qė do tė ishte rėndėsishme qė ta pėrfshinim edhe autorėsinė mes tyre”./Kuriozitete/

      Similar topics

      -

      Ora ėshtė 12/5/2024, 02:34